Valletta: Klejnot Południa Europy – Serce i Dusza Malty

Valletta: Klejnot Południa Europy – Serce i Dusza Malty

Valletta, stolica Malty, to znacznie więcej niż tylko administracyjne centrum wyspiarskiego państwa. To żywe muzeum pod gołym niebem, miasto warowne, którego historia jest tak bogata i burzliwa jak jego niezwykłe położenie geograficzne. Wciśnięta na wąskim półwyspie Sciberras, otoczona przez dwie majestatyczne zatoki – Grand Harbour i Marsamxett – Valletta od wieków stanowiła strategiczny punkt na mapie Morza Śródziemnego, świadka nie tylko zaciekłych bitew, ale i dynamicznego rozwoju kulturowego oraz gospodarczego. To najdalej wysunięta na południe stolica Europy, słynąca z niezliczonej liczby słonecznych dni w roku, co nadaje jej unikalny charakter i przyciąga miliony turystów spragnionych historii, słońca i niezapomnianych wrażeń.

Ten artykuł zabierze Cię w podróż po Valletcie, odkrywając jej fascynującą przeszłość, niezwykłą architekturę, tętniące życiem centrum kulturalne oraz praktyczne aspekty, które sprawiają, że jest to miasto naprawdę wyjątkowe. Przygotuj się na zanurzenie w historii Rycerzy Maltańskich, podziwianie barokowych arcydzieł i odkrywanie uroków śródziemnomorskiego stylu życia.

Valletta – Perła Śródziemnomorza: Położenie i Geopolityczne Znaczenie

Położenie geograficzne Valletty jest kluczowe dla zrozumienia jej historycznego znaczenia i współczesnej roli. Miasto leży na półwyspie Sciberras, który niczym szpiczasty sztylet wbija się w błękitne wody Morza Śródziemnego, dzieląc je na dwa potężne porty: Grand Harbour na wschodzie i Marsamxett na zachodzie. To właśnie ta strategiczna lokalizacja sprawiła, że Valletta stała się twierdzą nie do zdobycia i pożądanym punktem kontroli dla kolejnych potęg morskich.

Grand Harbour, jeden z największych naturalnych portów w Europie, od starożytności pełnił funkcję przystani dla statków handlowych i wojennych. Jego głębokie wody i naturalne osłony zapewniały doskonałe schronienie, czyniąc go idealnym miejscem dla rozwoju handlu i wojskowości. To właśnie tu rozegrały się decydujące bitwy, a dzisiaj cumują tu zarówno statki wycieczkowe, jak i kontenerowce, świadcząc o ciągłej roli Malty jako morskiego hubu. Zatoka Marsamxett, choć mniejsza, również odegrała swoją rolę, dziś często wykorzystywana jako marina dla jachtów i łodzi rekreacyjnych, ale historycznie również strategiczna.

Najdalej wysunięta na południe europejska stolica

Valletta, leżąca na szerokości geograficznej około 35°53′ N, jest niekwestionowanym rekordzistą pod względem położenia na południe wśród wszystkich stolic europejskich. Ta wyjątkowa lokalizacja przekłada się na specyficzny, subtropikalny klimat śródziemnomorski, który jest jednym z jej największych atutów. Zimy są tu niezwykle łagodne, a temperatura rzadko spada poniżej 10°C, nawet w najchłodniejszych miesiącach. Lata są długie, gorące i suche, z temperaturami często przekraczającymi 30°C.

Najbardziej słoneczne miasto w Europie

Jednym z najbardziej charakterystycznych i przyjemnych aspektów Valletty jest jej niezwykłe nasłonecznienie. Ze średnią roczną wynoszącą około 3000 godzin słońca (dla porównania, Londyn ma ok. 1400, a Rzym ok. 2500), Valletta słusznie dzierży tytuł najbardziej słonecznego miasta w Europie. To fenomenalne nasłonecznienie ma ogromny wpływ na styl życia mieszkańców, którzy spędzają wiele czasu na zewnątrz, ciesząc się kawiarniami, promenadami i parkami. Dla turystów oznacza to niemal gwarancję pięknej pogody przez większą część roku, co sprzyja zwiedzaniu i aktywnościom na świeżym powietrzu. Długie dni pełne słońca sprawiają, że nawet w środku zimy można tu poczuć powiew wiosny, co czyni Vallettę idealnym miejscem na ucieczkę od szarej, europejskiej aury.

Niezwykła Geneza: Historia i Fundamenty Valletty

Historia Valletty jest nierozerwalnie związana z Zakonem Szpitalników św. Jana (Joannitów), później znanym jako Zakon Maltański. To oni, po bohaterskiej obronie wyspy przed osmańskimi najeźdźcami, postanowili zbudować miasto, które miało stać się nie tylko fortecą, ale i kwitnącym centrum kulturalnym.

Wielkie Oblężenie Malty (1565): Impuls do Budowy Valletty

Przełomowym momentem w historii Malty i Valletty było Wielkie Oblężenie Malty w 1565 roku. Po utracie Rodos w 1522 roku, Zakon Joannitów otrzymał Maltę od cesarza Karola V w 1530 roku, z zadaniem obrony chrześcijaństwa na Morzu Śródziemnym. W 1565 roku sułtan Sulejman Wspaniały wysłał potężną flotę liczącą około 200 okrętów i 40 000 żołnierzy, aby zdobyć wyspę i zniszczyć Zakon. Maltańczycy, pod dowództwem Wielkiego Mistrza Jeana Parisota de la Valette’a, stawili bohaterski opór. Przez niemal cztery miesiące, znacznie mniej liczni obrońcy (około 9 000 żołnierzy i cywilów), odpierali ataki, ponosząc ogromne straty, ale ostatecznie zmuszając Osmanów do odwrotu. Zwycięstwo to było cudem i symbolem niezłomności.

Po oblężeniu, Wielki Mistrz de la Valette, świadomy zniszczeń i potrzeby lepszego zabezpieczenia wyspy przed przyszłymi atakami, podjął decyzję o budowie nowego, ufortyfikowanego miasta na półwyspie Sciberras. Było to miejsce strategiczne, ale dotychczas praktycznie niezabudowane, poza niewielkim fortem św. Elma. Kamień węgielny pod budowę miasta, nazwanego na cześć Wielkiego Mistrza Valletta, położono 28 marca 1566 roku.

Początki i Rozwój Miasta: Wizjonerski Projekt Francesco Laparelliego

Projekt Valletty powierzono wybitnemu włoskiemu architektowi wojskowemu, Francesco Laparellemu, który wcześniej pracował przy fortyfikacjach papieskich w Rzymie. Laparelli stworzył wizjonerski plan miasta, którego cechy wyróżniają Vallettę do dziś:

* Systematyczny układ siatki ulic: W przeciwieństwie do chaotycznego rozwoju średniowiecznych miast, Valletta została zaprojektowana od podstaw z prostymi, równoległymi ulicami przecinającymi się pod kątem prostym. Ten „grid system” był niezwykle innowacyjny jak na tamte czasy i zapewniał nie tylko łatwą orientację, ale także efektywne zarządzanie przestrzenią.
* Wentylacja i drenaż: Ulice były zaprojektowane tak, by wiatr od morza mógł swobodnie cyrkulować, chłodząc miasto w upalne dni. Nachylenie ulic w kierunku portów zapewniało również naturalny drenaż, co było kluczowe dla higieny i zdrowia mieszkańców.
* Potężne fortyfikacje: Całe miasto zostało otoczone masywnymi murami obronnymi, bastionami, fosami i redutami, czyniąc je jedną z najlepiej ufortyfikowanych stolic w Europie. Ich budowa zajęła dziesiątki lat i wymagała ogromnych zasobów.

Budowa Valletty była prawdziwym wyczynem inżynieryjnym i logistycznym. Wykorzystano do niej lokalny wapień globigerynowy, który nadaje miastu charakterystyczny złoty odcień. Miasto szybko rozwijało się nie tylko jako forteca, ale także jako centrum administracyjne, handlowe i kulturalne. Po śmierci Laparellego w 1570 roku, prace kontynuował jego maltański asystent Girolamo Cassar, który zaprojektował wiele kluczowych budynków, w tym Konkatedrę św. Jana i Pałac Wielkiego Mistrza.

Znaczenie Historyczne i Kulturalne: Żywe Świadectwo Epok

Valletta pełniła kluczową rolę nie tylko za czasów Zakonu Maltańskiego, ale także pod panowaniem Brytyjczyków (od 1800 roku do uzyskania niepodległości w 1964 roku), którzy umocnili jej pozycję jako strategicznej bazy morskiej na Morzu Śródziemnym. Miasto było ciężko bombardowane podczas II wojny światowej, szczególnie w trakcie oblężenia Malty (1940-1942), ale zostało odbudowane z dbałością o zachowanie oryginalnego charakteru.

Dzięki swojej unikalnej wartości, Valletta została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1980 roku. To wyróżnienie podkreśla jej status jako „miasta w całości zbudowanego przez Rycerzy św. Jana”, które jest „jednym z najbardziej skoncentrowanych obszarów historycznych na świecie”. UNESCO uznało Vallettę za „wyjątkowy przykład późnorenesansowego miasta barokowego, którego układ i architektura pozostały w dużej mierze nienaruszone”. To żywe świadectwo ludzkiej determinacji, inżynieryjnego geniuszu i zdolności adaptacji do zmieniających się wyzwań historycznych.

Architektoniczny Kalejdoskop: Sztuka i Kultura Valletty

Valletta to prawdziwa uczta dla oczu miłośników architektury. Miasto jest synonimem baroku, ale jego zabudowa to fascynująca mieszanka stylów, które odzwierciedlają burzliwą historię i różnorodne wpływy kulturowe.

Różnorodność Stylów Architektonicznych: Od Renesansu po Neoklasycyzm

Chociaż barok dominuje, zwłaszcza w późniejszych budowlach Zakonu, to Valletta prezentuje unikalny „misz-masz” architektoniczny:

* Późny Renesans i Manieryzm: Wczesne budynki, projektowane przez Laparelliego i Cassara, wykazują cechy późnego renesansu i manieryzmu, charakteryzujące się surowością, symetrią i monumentalnością, często z wojskowym, utylitarnym przeznaczeniem. Przykładem są pierwsze Auberges (rezydencje języków zakonnych) i Pałac Wielkiego Mistrza.
* Barok: To styl, który najbardziej zdefiniował Vallettę. Wprowadzenie bujnych barokowych zdobień, fasad, rzeźb i fresków zapoczątkowało nową erę w architekturze miasta. Najwybitniejszym przykładem jest Konkatedra św. Jana, której fasada, choć z zewnątrz stosunkowo prosta, kryje w sobie jedno z najbardziej zdobionych i olśniewających barokowych wnętrz w Europie. Zaprojektowana przez Girolamo Cassara, jej wnętrze zostało później przebudowane w XVII wieku przez Mattia Preti i innych artystów, którzy stworzyli niezrównane dzieło sztuki barokowej, z bogactwem złoconych rzeźb, marmurowych inkrustacji i fresków.
* Neoklasycyzm i Wpływy Brytyjskie: W okresie brytyjskiego panowania pojawiły się elementy neoklasyczne, zwłaszcza w budynkach publicznych i rezydencjach wznoszonych w XIX wieku. Brytyjczycy dodali również pewne praktyczne rozwiązania urbanistyczne i estetyczne, takie jak kolumny i portyki.

Architektoniczny Misz-Masz i Unikatowe Detale

To, co sprawia, że Valletta jest tak wyjątkowa, to nie tylko obecność wielu stylów, ale ich harmonijne współistnienie na niewielkiej przestrzeni. Spacerując jej uliczkami, można dostrzec wpływy włoskie (elegancja fasad), francuskie (subtelne akcenty) i brytyjskie (solidność budowli administracyjnych i wojskowych).

Jednak najbardziej charakterystycznymi i uwielbianymi elementami architektury Valletty są jej unikatowe detale:

* Il-Gallerija (Maltańskie Balkony): To absolutna wizytówka Valletty. Charakterystyczne, zamknięte drewniane balkony, często jaskrawo pomalowane, stanowią integralną część fasad budynków. Ich pochodzenie jest dyskutowane – mówi się o wpływach arabskich, hiszpańskich, a także o czysto praktycznym przeznaczeniu – zapewnianiu prywatności i cienia. Pozwalają one mieszkańcom obserwować życie ulicy bez wychodzenia z domu, tworząc poczucie wspólnoty. Szacuje się, że w samej Valletcie jest ich tysiące, co tworzy niezwykły, kolorowy krajobraz.
* Kolorowe Drzwi i Kołatki: Bramy wejściowe do domów w Valletcie to często dzieła sztuki – masywne, drewniane, pomalowane na intensywne kolory, zdobione rzeźbieniami. Towarzyszą im często fantazyjne, mosiężne kołatki w kształcie zwierząt, ryb, lub symboli heraldycznych, dodające uroku każdej uliczce.
* Wąskie, Strome Uliczki: Plan Laparelliego uwzględniał rzeźbę terenu, co doprowadziło do powstania wielu stromych uliczek z licznymi schodami, co dodaje miastu malowniczego charakteru i pozwala na podziwianie widoków z różnych perspektyw.

Wpływy Kulturowe i Tradycje: Tygiel Śródziemnomorski

Maltańska kultura jest fascynującym połączeniem wpływów śródziemnomorskich i europejskich, wynikających z tysięcy lat panowania różnych cywilizacji. W Valletcie, jako centrum wyspy, te wpływy są najbardziej widoczne:

* Język Maltański: Jest to jedyny język semicki zapisywany alfabetem łacińskim, z silnymi naleciałościami włoskimi, angielskimi, a także francuskimi. Jest to żywy przykład unikalnej mieszanki kultur, która ukształtowała Maltę.
* Kuchnia Maltańska: To prawdziwa uczta dla podniebienia, czerpiąca inspiracje z Sycylii, Północnej Afryki i Bliskiego Wschodu, z brytyjskimi akcentami. W Valletcie spróbujesz takich specjałów jak pastizzi (słone lub słodkie ciastka z ciasta francuskiego), ftira (maltański chleb z różnymi dodatkami), fenkata (gulasz z królika) czy świeże owoce morza. Miasto oferuje szeroki wybór restauracji, od tradycyjnych pastizzerii po luksusowe lokale z widokiem na port.
* Festy Religijne: Malta jest krajem głęboko religijnym, a festa – święto patronalne każdej parafii – to jedno z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu. Valletta, z licznymi kościołami, celebruje je z rozmachem – procesjami z posągami świętych, orkiestrami dętymi, udekorowanymi ulicami i spektakularnymi pokazami fajerwerków. To żywy przykład tradycji, która łączy społeczność.
* Rzemiosło Artystyczne: Tradycje rękodzielnicze, takie jak koronkarstwo (znane od czasów Zakonu), wyroby ze srebra czy szkło maltańskie, są wciąż żywe i można je podziwiać w małych galeriach i sklepach w Valletcie.

Żywe Serce Malty: Valletta jako Ośrodek Kultury i Wydarzeń

Valletta to miasto, które nieustannie tętni życiem kulturalnym, potwierdzając swoją pozycję jako centrum artystycznego i intelektualnego Malty. Oprócz stałych atrakcji, to właśnie liczne wydarzenia, festiwale i inicjatywy kulturalne sprawiają, że miasto jest dynamiczne i inspirujące.

Europejska Stolica Kultury 2018: Przełomowy Rok

Rok 2018 był dla Valletty rokiem przełomowym. Uhonorowanie jej tytułem Europejskiej Stolicy Kultury (ESK) było nie tylko prestiżowym wyróżnieniem, ale także katalizatorem dla ogromnych inwestycji w infrastrukturę kulturalną i rozwój artystyczny. Projekt ESK, którego tematem było „Insularity / Connectivity”, miał na celu połączenie unikalności wyspiarskiego dziedzictwa Malty z jej rolą jako mostu między Europą a Afryką.

W ramach ESK 2018 zorganizowano ponad 400 wydarzeń, w tym koncerty, wystawy sztuki, spektakle teatralne, opery, festiwale filmowe i taneczne. Wiele z nich odbywało się w historycznych miejscach, takich jak Teatr Manoel, Teatr na Świeżym Powietrzu w ruinach Opery Królewskiej (projektu Renzo Piano), czy w uliczkach i placach miasta. Wybudowano nowe muzea i galerie, odrestaurowano zabytki. Chociaż tytuł ESK jest tymczasowy, jego dziedzictwo jest trwałe. Zwiększyła się świadomość kulturalna mieszkańców, wzrosła liczba odwiedzających, a Valletta zyskała międzynarodową reputację jako dynamiczne centrum kulturalne. Inwestycje w infrastrukturę poprawiły jakość życia i stworzyły nowe miejsca pracy w sektorze kreatywnym.

Wydarzenia Kulturalne i Festiwale: Całoroczny Kalendarz

Kalendarz wydarzeń kulturalnych w Valletcie jest bogaty przez cały rok:

* Malta Jazz Festival (lipiec): Jedno z najważniejszych wydarzeń jazzowych w Europie, przyciągające światowej klasy artystów i lokalne talenty. Scena często znajduje się u podnóża murów Valletty, z widokiem na Grand Harbour.
* Valletta Film Festival (czerwiec): Pokazy filmowe odbywają się w kinach, ale także pod gołym niebem, na placach i dachach, tworząc magiczną atmosferę.
* Malta International Arts Festival (lipiec/sierpień): Wielodyscyplinarny festiwal prezentujący muzykę, taniec, teatr i sztuki wizualne w historycznych obiektach.
* Notte Bianca (październik): Jedna noc w roku, kiedy Valletta ożywa po zmroku. Muzea, pałace i kościoły otwierają swoje podwoje za darmo, ulice wypełniają występy artystyczne, koncerty i pokazy świetlne. To doskonała okazja, by zobaczyć miasto w zupełnie nowym świetle.
* Valletta Baroque Festival (styczeń): Wykorzystuje bogate dziedzictwo barokowych kościołów i pałaców, prezentując koncerty muzyki barokowej w autentycznych wnętrzach.
* Malta Carnival (luty/marzec): Barwne parady, kolorowe stroje i radosna atmosfera.
* Festiwale uliczne, wystawy, lokalne targi rzemieślnicze: Mniejsze wydarzenia, które regularnie odbywają się na placach i uliczkach Valletty, dodając jej uroku.

Wpływ Kultury na Życie Mieszkańców

Kultura w Valletcie nie jest tylko atrakcją dla turystów – jest integralną częścią życia lokalnej społeczności. Dostęp do różnorodnych wydarzeń artystycznych i edukacyjnych wzbogaca codzienność. Festiwale i tradycje, takie jak coroczne festy, wzmacniają więzi społeczne i budują poczucie dumy z bogatego dziedzictwa. Mieszkańcy aktywnie uczestniczą w życiu kulturalnym, zarówno jako widzowie, jak i twórcy. Wzrost inwestycji w sektor kreatywny po ESK 2018 stworzył nowe możliwości zawodowe i przyczynił się do rozwoju małych przedsiębiorstw artystycznych i gastronomicznych. Valletta to miasto, które umiejętnie łączy swoją historyczną duszę z dynamicznym, współczesnym pędem do rozwoju kulturalnego.

Przewodnik po Atrakcjach: Co Zobaczyć i Doświadczyć w Valletcie

Valletta, choć niewielka, jest niezwykle bogata w zabytki i atrakcje turystyczne, które zadowolą każdego miłośnika historii, sztuki i pięknych widoków. Spacer po jej ulicach to podróż w czasie, podczas której na każdym kroku odkrywa się kolejny skarb.

Kościół św. Jana i Inne Arcydzieła Sakralne

* Konkatedra św. Jana (St. John’s Co-Cathedral): Niezaprzeczalnie najważniejsza atrakcja Valletty i obowiązkowy punkt programu. Z zewnątrz może wydawać się skromna, ale jej wnętrze to oszałamiający przykład barokowego przepychu i sztuki. Świątynia została zbudowana przez Zakon Joannitów jako ich główny kościół konwentualny. Każda kaplica boczna należała do jednego z „języków” (ośmiu grup narodowościowych) Zakonu i jest bogato zdobiona.
* Wskazówka: Koniecznie zwróć uwagę na podłogę – to mozaika z nagrobków ponad 400 rycerzy Zakonu, tworząca niezwykły wzór. Nie przegap również Oratorium, gdzie znajduje się arcydzieło Caravaggia – obraz „Ścięcie św. Jana Chrzciciela”, jedyne dzieło podpisane przez mistrza, uważane za jedno z jego najwybitniejszych. Warto zakupić bilet online, aby uniknąć kolejek. Wymagany jest skromny strój.
* Kościół Matki Bożej Zwycięskiej (Our Lady of Victories Church): Pierwszy kościół zbudowany w Valletcie po Wielkim Oblężeniu, upamiętniający zwycięstwo nad Turkami. Choć skromniejszy niż Konkatedra, ma ogromne znaczenie historyczne i ciekawe freski.
* Kościół św. Pawła Rozbitka (St. Paul’s Shipwreck Church): Jeden z najstarszych kościołów parafialnych w Valletcie, poświęcony rozbiciu statku św. Pawła na Malcie. W jego wnętrzu znajdują się relikwie świętego.

Pałace, Auberges i Reprezentacyjne Budowle

* Pałac Wielkiego Mistrza (Grandmaster’s Palace): Niegdyś siedziba Wielkiego Mistrza Zakonu Joannitów, a później Gubernatora Brytyjskiego, dziś jest siedzibą Prezydenta Malty i Parlamentu. Część pałacu jest otwarta dla zwiedzających, w tym State Rooms (reprezentacyjne sale) oraz Zbrojownia (Armoury), która mieści imponującą kolekcję historycznej broni i zbroi, używanej przez rycerzy Zakonu.
* Wskazówka: Sprawdź godziny otwarcia, ponieważ część pałacu jest zamknięta, gdy odbywają się oficjalne uroczystości.
* Auberges (Hostele Zakonne): Każdy z ośmiu „języków” Zakonu miał swoją własną rezydencję (Auberge) w Valletcie. Wiele z nich to wspaniałe barokowe budynki, z których niektóre są nadal używane:
* Auberge de Castille: Najbardziej imponujący i bogato zdobiony Auberge, obecnie siedziba Premiera Malty. Jego barokowa fasada jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Valletty.
* Auberge d’Italie: Obecnie siedziba Muzeum Sztuk Pięknych (MUŻA), oferujące kolekcję sztuki maltańskiej i międzynarodowej.
* Auberge de Provence: Mieści Narodowe Muzeum Archeologiczne.
* Teatr Manoel (Manoel Theatre): Jeden z najstarszych aktywnie działających teatrów w Europie, otwarty w 1731 roku. Jego piękne barokowe wnętrze jest warte zobaczenia. Odbywają się tu regularnie spektakle teatralne, koncerty i opery.

Muzea i Galerie Sztuki

* MUŻA (Muzeum Sztuk Pięknych): Zlokalizowane w Auberge d’Italie, MUŻA prezentuje bogatą kolekcję sztuki maltańskiej od XV wieku do współczesności. Interaktywne wystawy i ciekawe aranżacje sprawiają, że jest to nowoczesne muzeum.
* Narodowe Muzeum Archeologiczne (National Museum of Archaeology): Mieści się w Auberge de Provence. Prezentuje fascynujące artefakty z prehistorycznych świątyń Malty, takich jak Megalitów z Ġgantiji i Hypogeum w Ħal Saflieni (oba wpisane na listę UNESCO).
* Casa Rocca Piccola: Prywatny pałac z XVII wieku, wciąż zamieszkany przez rodzinę markizów de Piro. Oferuje unikalny wgląd w życie maltańskiej arystokracji. Wycieczki z przewodnikiem (często prowadzonym przez członka rodziny) to prawdziwa gratka.

Forty i Fortyfikacje: Świadectwo Potęgi Obronnej

* Fort św. Elma (Fort St. Elmo) i Narodowe Muzeum Wojny: Ten gwieździsty fort odegrał kluczową rolę podczas Wielkiego Oblężenia Malty, bohatersko broniąc dostępu do portów. Dziś mieści Narodowe Muzeum Wojny, które przedstawia historię militarną Malty od epoki brązu po II wojnę światową. Warto poświęcić czas na obejrzenie codziennego widowiska „In Guardia Parade”, rekonstrukcji historycznej parady żołnierskiej z epoki Joannitów (sprawdź harmonogram).
* Lascaris War Rooms: Podziemny kompleks tuneli i pomieszczeń wydrążonych w skale, który służył jako tajne centrum dowodzenia aliantów podczas II wojny światowej, skąd planowano operacje morskie i lotnicze na Morzu Śródziemnym, w tym słynną Operację Husky (inwazję na Sycylię). To fascynujący wgląd w historię współczesną.

Miejsca Widokowe i Relaks

* Górne Ogrody Barrakka (Upper Barrakka Gardens): Bez wątpienia jedno z najpiękniejszych miejsc w Valletcie i najlepszy punkt widokowy. Z ogrodów roztacza się zapierająca dech w piersiach panorama na Grand Harbour, Trzy Miasta (Vittoriosa, Senglea, Cospicua) i otaczające fortyfikacje.
* Wskazówka: O godzinie 12:00 i 16:00 odbywa się ceremonialny wystrzał z historycznych armat Saluting Battery, położonej poniżej ogrodów. To widowiskowe wydarzenie, które warto zobaczyć. Z ogrodów można zjechać windą Barrakka Lift (płatną) bezpośrednio do portu, skąd odpływają promy do Trzech Miast.
* Dolne Ogrody Barrakka (Lower Bar