Wprowadzenie: Rumunia w Unii Europejskiej – Odpowiedź na kluczowe pytanie i jej znaczenie
Pytanie „Czy Rumunia jest w Unii Europejskiej?” jest często zadawane, zwłaszcza w kontekście planów podróży, migracji zarobkowej czy analiz inwestycyjnych. Odpowiedź jest jednoznaczna i brzmi: tak, Rumunia jest pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej. Ten historyczny moment nastąpił 1 stycznia 2007 roku, kiedy to kraj ten, wraz z Bułgarią, dołączył do wspólnoty w ramach tzw. piątego rozszerzenia UE (często nazywanego szóstym, jeśli liczyć zjednoczenie Niemiec). Wejście do Unii było zwieńczeniem długiego i wymagającego procesu transformacji, który radykalnie zmienił oblicze postsocjalistycznej Rumunii, otwierając przed nią nowe perspektywy rozwoju i umacniając jej pozycję na arenie międzynarodowej. Zrozumienie wpływu tego członkostwa na Rumunię wymaga zagłębienia się w proces akcesyjny, analizy korzyści i wyzwań, a także spojrzenia na przyszłą rolę kraju w strukturach europejskich.
Integracja z Unią Europejską dla Rumunii oznaczała znacznie więcej niż tylko dostęp do wspólnego rynku. Był to katalizator głębokich reform politycznych, gospodarczych i społecznych, które miały na celu dostosowanie kraju do wysokich standardów europejskich. Od momentu przystąpienia Rumunia uczestniczy w procesach decyzyjnych UE, ma swoich przedstawicieli w Parlamencie Europejskim, Radzie Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej, co daje jej głos w kształtowaniu przyszłości całej wspólnoty. Niniejszy artykuł szczegółowo omówi drogę Rumunii do UE, analizując kluczowe aspekty jej członkostwa, wyzwania, z którymi się mierzy, oraz perspektywy na przyszłość.
Droga do Brukseli: Historyczny kontekst i proces akcesyjny Rumunii
Aspiracje Rumunii do integracji europejskiej mają swoje korzenie w upadku reżimu komunistycznego w grudniu 1989 roku i rozpoczęciu transformacji ustrojowej. Po dziesięcioleciach izolacji i centralnie sterowanej gospodarki, Rumunia, podobnie jak inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej, obrała kurs na demokrację, gospodarkę rynkową i zbliżenie z Zachodem. Początkowo proces ten był burzliwy, naznaczony wyzwaniami ekonomicznymi i polityczną niestabilnością. Jednak wizja członkostwa w Unii Europejskiej stała się potężnym motorem napędowym dla niezbędnych reform.
Oficjalny wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej (wówczas jeszcze Wspólnotach Europejskich) Rumunia złożyła 22 czerwca 1995 roku. Był to symboliczny, ale kluczowy krok, który zapoczątkował długotrwały proces negocjacji i dostosowań. W 1999 roku, na szczycie w Helsinkach, Rada Europejska podjęła decyzję o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Rumunią (oraz Bułgarią, Łotwą, Litwą, Maltą i Słowacją). Negocjacje rozpoczęły się formalnie w lutym 2000 roku i objęły 31 obszarów tematycznych, zwanych „rozdziałami”, z których każdy wymagał dostosowania rumuńskiego prawa i praktyk do wspólnotowego dorobku prawnego (acquis communautaire).
Kryteria Kopenhaskie w praktyce rumuńskiej – fundament integracji
Kluczowym elementem procesu akcesyjnego było spełnienie tzw. Kryteriów Kopenhaskich, ustanowionych w 1993 roku. Są to polityczne, ekonomiczne i administracyjne wymogi, które państwo kandydujące musi spełnić, aby móc przystąpić do UE. Dla Rumunii oznaczało to:
- Kryterium polityczne: Stabilność instytucji gwarantujących demokrację, praworządność, prawa człowieka i poszanowanie oraz ochronę mniejszości. W praktyce Rumunia musiała zbudować system demokratyczny od podstaw, wzmocnić niezależność sądownictwa, zreformować administrację publiczną oraz zapewnić pełne przestrzeganie praw obywatelskich i wolności mediów. Szczególną uwagę zwrócono na walkę z korupcją, która była i pozostaje poważnym wyzwaniem.
- Kryterium ekonomiczne: Istnienie funkcjonującej gospodarki rynkowej oraz zdolność do sprostania konkurencji i siłom rynkowym w UE. Rumunia wdrożyła reformy liberalizujące gospodarkę, prywatyzowała przedsiębiorstwa państwowe, stabilizowała makroekonomicznie kraj (kontrola inflacji, deficytu budżetowego) i otwierała się na handel międzynarodowy.
- Kryterium zdolności do przyjęcia zobowiązań członkowskich: Zdolność do przyjęcia i implementacji acquis communautaire, czyli całego zbioru przepisów, zasad i celów UE. Obejmowało to przyjęcie tysięcy aktów prawnych, stworzenie odpowiednich struktur administracyjnych do ich egzekwowania oraz przygotowanie się do uczestnictwa w unii gospodarczej i walutowej.
Proces dostosowawczy był intensywny i wymagał znacznych wysiłków. Unia Europejska ściśle monitorowała postępy Rumunii, publikując regularne raporty i rekomendacje. Wsparcie merytoryczne i finansowe z funduszy przedakcesyjnych (np. PHARE, ISPA, SAPARD) było kluczowe w tym okresie, pomagając Rumunii we wdrażaniu reform i modernizacji.
Traktat Akcesyjny z 2005 roku i data 1 stycznia 2007
Po latach negocjacji, których kulminacją było zamknięcie wszystkich rozdziałów, 25 kwietnia 2005 roku w Luksemburgu podpisano Traktat Akcesyjny. Dokument ten formalnie otwierał drogę Rumunii i Bułgarii do Unii Europejskiej. Po ratyfikacji Traktatu przez wszystkie państwa członkowskie UE oraz oba kraje kandydujące, Rumunia stała się pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej z dniem 1 stycznia 2007 roku. Było to szóste rozszerzenie (jeśli liczyć zjednoczenie Niemiec jako czwarte, a wejście Austrii, Finlandii i Szwecji jako piąte), które objęło dwa bałkańskie kraje. Data ta zapisała się w historii Rumunii jako jeden z najważniejszych kamieni milowych od upadku komunizmu, symbolizując powrót kraju do rodziny wolnych i demokratycznych państw europejskich.
Transformacja po 2007: Wpływ członkostwa na gospodarkę i społeczeństwo Rumunii
Członkostwo w Unii Europejskiej przyniosło Rumunii szereg pozytywnych zmian, które wpłynęły na wszystkie sfery życia. Integracja z największym jednolitym rynkiem na świecie stała się potężnym impulsem dla rozwoju gospodarczego i społecznego. Rumunia skorzystała z dostępu do funduszy unijnych, swobody przepływu osób, towarów, usług i kapitału, a także z mechanizmów wspierających stabilność polityczną i praworządność.
Stabilność polityczna i makroekonomiczna – kotwica w zmiennym świecie
Jednym z najistotniejszych efektów członkostwa było wzmocnienie stabilności politycznej i makroekonomicznej kraju. Przyjęcie europejskich standardów demokratycznych i prawnych zwiększyło zaufanie do rumuńskich instytucji. Obowiązek przestrzegania kryteriów konwergencji, nawet jeśli cel przyjęcia euro został odsunięty w czasie, wymuszał odpowiedzialną politykę fiskalną i monetarną. Przed wejściem do UE, Rumunia borykała się z wysoką inflacją i niestabilnym kursami walut. Po 2007 roku, choć wyzwania pozostały, ogólny obraz makroekonomiczny poprawił się. Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne (BIZ) znacząco wzrosły, czego przykładem jest napływ kapitału do sektora motoryzacyjnego (Dacia Renault, Ford), IT czy energetyki. W 2006 roku wartość BIZ w Rumunii wynosiła około 7,5 mld EUR, natomiast w 2007 roku osiągnęła już 9,1 mld EUR. W kolejnych latach, mimo światowego kryzysu finansowego, Rumunia utrzymała atrakcyjność dla inwestorów, a w 2023 roku wartość BIZ netto wyniosła rekordowe 10,7 mld EUR. Stabilność ta przekłada się na lepszą wiarygodność kredytową kraju i niższe koszty finansowania długu publicznego.
Inwestycje i rozwój infrastruktury – budowanie przyszłości
Dostęp do Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności UE okazał się być motorem napędowym dla bezprecedensowej modernizacji rumuńskiej infrastruktury. W latach 2007-2013 Rumunia otrzymała około 19,2 mld EUR z polityki spójności, a w kolejnej perspektywie finansowej 2014-2020 (z uwzględnieniem modyfikacji spowodowanych pandemią) kwota ta wzrosła do około 30,8 mld EUR. Obecna perspektywa 2021-2027 przewiduje dla Rumunii około 46,5 mld EUR. Te gigantyczne sumy zostały przeznaczone na kluczowe projekty:
- Transport: Budowa i modernizacja autostrad (np. fragmenty autostrad A1, A2, A3), dróg krajowych, linii kolejowych (np. modernizacja korytarzy paneuropejskich). Poprawiło to znacznie logistykę, skróciło czas podróży i obniżyło koszty transportu.
- Środowisko: Ogromne inwestycje w systemy wodociągowe, kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków, co poprawiło jakość życia mieszkańców i stan środowiska naturalnego. Wiele miejscowości po raz pierwszy uzyskało dostęp do nowoczesnej infrastruktury sanitarnej.
- Cyfryzacja i innowacje: Wsparcie dla rozwoju szerokopasmowego internetu, cyfryzacji administracji publicznej oraz innowacyjnych projektów w przedsiębiorstwach.
- Edukacja i zdrowie: Modernizacja placówek edukacyjnych, szpitali oraz programy wspierające rozwój kapitału ludzkiego.
Te inwestycje nie tylko poprawiły jakość życia obywateli, ale także zwiększyły konkurencyjność rumuńskiej gospodarki, czyniąc kraj bardziej atrakcyjnym dla zagranicznych inwestorów.
Swoboda przepływu: Ludzie, towary, kapitał, usługi – serce jednolitego rynku
Członkostwo w UE zapewniło Rumunii pełną integrację z jednolitym rynkiem, co oznacza swobodny przepływ czterech podstawowych elementów:
- Ludzie: Zniesienie barier w podróżowaniu, pracy i studiowaniu w innych krajach UE otworzyło nowe możliwości dla milionów Rumunów. Szacuje się, że od 2007 roku miliony obywateli Rumunii wyjechały za granicę w poszukiwaniu pracy, głównie do Włoch, Hiszpanii, Niemiec i Wielkiej Brytanii. Choć wiąże się to z wyzwaniem „drenażu mózgów”, jednocześnie masowy napływ przekazów pieniężnych (remittances) od migrantów stał się istotnym elementem rumuńskiej gospodarki, wspierając konsumpcję i inwestycje rodzinne. W 2022 roku przekazy pieniężne z zagranicy do Rumunii wyniosły około 6,7 mld EUR.
- Towary: Usunięcie ceł i barier pozataryfowych znacząco zwiększyło wymianę handlową. Rumunia stała się ważnym partnerem handlowym dla innych krajów UE. Udział eksportu do UE w całkowitym eksporcie Rumunii wynosi obecnie około 70-75%, a importu z UE około 75-80%. Ułatwiło to dostęp rumuńskich produktów do dużego rynku europejskiego i zachęciło firmy do podnoszenia jakości i konkurencyjności.
- Kapitał: Swobodny przepływ kapitału ułatwił inwestycje zagraniczne w Rumunii i umożliwił rumuńskim firmom inwestowanie za granicą. Zintegrowany rynek finansowy stwarza lepsze warunki dla rozwoju przedsiębiorczości.
- Usługi: Możliwość świadczenia usług transgranicznych otworzyła nowe perspektywy dla rumuńskich firm, zwłaszcza w sektorze IT, budownictwa i transportu. Z drugiej strony, rumuńscy konsumenci zyskali dostęp do szerszej gamy usług na konkurencyjnych warunkach.
W efekcie, członkostwo w UE przyczyniło się do znacznego wzrostu PKB Rumunii. W 2006 roku PKB na osobę (w PPS) wynosił około 39% średniej unijnej. Do 2023 roku wskaźnik ten wzrósł do około 78%, co świadczy o dynamicznym procesie konwergencji i doganiania zamożniejszych krajów wspólnoty.
Wyzwania i niedokończone reformy: Ciemne strony integracji europejskiej
Mimo niezaprzeczalnych korzyści, członkostwo w Unii Europejskiej nie rozwiązało wszystkich problemów Rumunii, a w niektórych obszarach uwypukliło istniejące wyzwania. Kraj nadal mierzy się z istotnymi kwestiami, które wymagają dalszych reform i zaangażowania.
Korupcja i praworządność – ciągła walka o przejrzystość
Jednym z najpoważniejszych i najbardziej uporczywych problemów Rumunii jest korupcja, która podważa zaufanie do instytucji publicznych i hamuje rozwój gospodarczy. Unia Europejska, świadoma tych wyzwań, uruchomiła po akcesji, wspólnie z Bułgarią, specjalny Mechanizm Współpracy i Weryfikacji (CVM – Cooperation and Verification Mechanism). Jego celem było monitorowanie postępów w reformie sądownictwa i walce z korupcją oraz przestępczością zorganizowaną. Raporty CVM często wskazywały na braki w egzekwowaniu prawa, naciski polityczne na wymiar sprawiedliwości oraz konieczność dalszego wzmocnienia instytucji antykorupcyjnych, takich jak Narodowa Dyrekcja Antykorupcyjna (DNA). Mimo okresowych sukcesów w ściganiu wysokich rangą urzędników i polityków, problem korupcji na niższych szczeblach administracji oraz w sektorze publicznym nadal pozostaje aktualny. Brak pełnej przejrzystości i obiektywności w procesach przetargowych czy w zarządzaniu środkami publicznymi utrudnia efektywne wykorzystanie unijnych funduszy i odstrasza niektórych inwestorów. Chociaż CVM został formalnie zakończony dla Rumunii w 2023 roku, oczekiwania UE dotyczące praworządności są nadal wysokie i monitorowane w ramach ogólnego cyklu praworządności Komisji Europejskiej.
Migracja i strefa Schengen – długie oczekiwanie na pełną integrację
Mimo ponad 17 lat członkostwa w UE, Rumunia do niedawna nie była pełnoprawnym członkiem strefy Schengen. Było to źródłem pewnej frustracji, zwłaszcza biorąc pod uwagę spełnienie przez Rumunię wymogów technicznych dotyczących kontroli granic. Argumenty przeciwko pełnemu przystąpieniu do Schengen, wysuwane głównie przez Austrię i Holandię (przez pewien czas), często odnosiły się do obaw związanych z nielegalną migracją i skutecznością walki z korupcją w Rumunii. Brak pełnej integracji ze strefą Schengen wiązał się z dodatkowymi kosztami dla transportu, utrudnieniami dla obywateli i firm, a także z negatywnym wizerunkiem kraju. Po intensywnych negocjacjach, 30 marca 2024 roku Rumunia (wraz z Bułgarią) przystąpiła do strefy Schengen z granicami powietrznymi i morskimi. Oznacza to zniesienie kontroli na lotniskach i w portach dla osób podróżujących do i z innych państw Schengen. Integracja granic lądowych, czyli pełne członkostwo w strefie wolnego przepływu, pozostaje celem i jest nadal negocjowana, co podkreśla, że proces integracji jest ciągły i dynamiczny.
Nierówności regionalne i społeczne – wyzwania spójności
Choć Rumunia odnotowała znaczący wzrost gospodarczy, nie rozłożył się on równomiernie na cały kraj. Nadal istnieją znaczne dysproporcje między rozwiniętymi miastami (takimi jak Bukareszt, Kluż-Napoka, Timișoara) a obszarami wiejskimi oraz biedniejszymi regionami (np. Mołdawia, Oltenia). Te nierówności dotyczą zarówno dochodów, dostępu do usług publicznych (edukacji, opieki zdrowotnej), jak i infrastruktury. Stopa ubóstwa, choć spadła, wciąż jest wyższa niż średnia unijna, zwłaszcza w społecznościach romskich i na obszarach wiejskich. Programy spójności UE, choć intensywnie wykorzystywane, nie zawsze są w stanie zniwelować te różnice w krótkim czasie. Wyzwaniem jest także efektywne zarządzanie środkami unijnymi na poziomie lokalnym, unikanie biurokracji i korupcji, aby fundusze trafiały tam, gdzie są najbardziej potrzebne i przynosiły optymalne rezultaty.
Rumunia jako aktywny gracz w UE: Perspektywy i wkład
Mimo wyzwań, Rumunia aktywnie uczestniczy w życiu Unii Europejskiej, stając się coraz bardziej asertywnym i konstruktywnym partnerem. Kraj ten wnosi swój wkład w wiele obszarów polityki UE, a jego strategiczne położenie geograficzne i specyficzne doświadczenia czynią go cennym członkiem wspólnoty.
Wkład Rumunii w politykę zewnętrzną i bezpieczeństwo
Rumunia, jako kraj leżący na wschodniej granicy UE i NATO, ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa europejskiego. Aktywnie wspiera politykę Wschodniego Partnerstwa, dążąc do stabilizacji i rozwoju krajów sąsiadujących z UE, takich jak Mołdawia, Ukraina i Gruzja. Bukareszt jest silnym zwolennikiem euroatlantyckiej ścieżki dla tych państw. Rumunia angażuje się również w kwestie bezpieczeństwa energetycznego, wspierając dywersyfikację źródeł energii i bezpieczeństwo szlaków dostaw. Jako kraj posiadający dużą mniejszość mołdawską, jest szczególnie zaangażowana w stabilizację Mołdawii. Stawia również na wzmacnianie obronności wschodniej flanki NATO, co przekłada się na zwiększoną obecność wojsk Sojuszu na jej terytorium.
Rola w polityce regionalnej i spójności
Rumunia, jako beneficjent polityki spójności, staje się jednocześnie ekspertem w zarządzaniu i absorbowaniu funduszy unijnych. Jej doświadczenia, zarówno sukcesy, jak i trudności, mogą być cenną lekcją dla krajów aspirujących do członkostwa. Kraj aktywnie uczestniczy w grupach roboczych i komitetach UE, dzieląc się swoją perspektywą i lobbując na rzecz regionu. W polityce wewnętrznej UE, Rumunia jest zaangażowana w rozwój regionu Morza Czarnego oraz w politykę spójności, dążąc do zmniejszenia dysproporcji rozwojowych wewnątrz Unii. Jej głos jest ważny w dyskusjach na temat przyszłych ram finansowych UE i priorytetów inwestycyjnych.
Perspektywy na przyszłość: Eurozona i umocnienie pozycji
Głównymi celami Rumunii na najbliższe lata są pełne przystąpienie do strefy Schengen (również z granicami lądowymi) oraz przyjęcie wspólnej waluty euro. Wejście do strefy euro jest długoterminowym celem strategicznym, który wymaga spełnienia kryteriów konwergencji z Maastricht (stabilność cen, zdrowe finanse publiczne, stabilność kursu walutowego, zbieżność długoterminowych stóp procentowych). Choć początkowo Rumunia planowała przyjęcie euro na 2019 rok, terminy te zostały przesunięte z powodu wyzwań gospodarczych i konieczności dalszych reform. Obecnie realną datą wydaje się być rok 2029 lub późniejszy. Przyjęcie euro miałoby na celu dalszą integrację gospodarczą z UE, obniżenie kosztów transakcji i zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej. Umocnienie pozycji Rumunii w UE będzie zależało od kontynuacji reform, skutecznego wykorzystania funduszy europejskich, walki z korupcją i wzmacniania instytucji demokratycznych.
Praktyczne aspekty członkostwa w UE dla obywateli i firm
Członkostwo Rumunii w UE ma bardzo konkretne, codzienne przełożenie na życie obywateli i działalność przedsiębiorstw. Poznajmy najważniejsze praktyczne konsekwencje.
Dla obywateli: Prawa, możliwości i wygoda
- Swoboda podróżowania: Obywatele Rumunii mogą swobodnie podróżować po większości krajów UE, używając jedynie dowodu osobistego. Po częściowym przystąpieniu do Schengen (granice powietrzne i morskie od 30 marca 2024 roku) podróżowanie samolotem czy statkiem stało się jeszcze prostsze i szybsze, bez konieczności przechodzenia kontroli granicznych.
- Swoboda pracy i studiowania: Każdy obywatel Rumunii ma prawo do pracy i studiowania w dowolnym państwie członkowskim UE bez konieczności uzyskiwania specjalnych zezwoleń na pracę. Daje to dostęp do szerszego rynku pracy i do renomowanych uniwersytetów, co przekłada się na rozwój osobisty i zawodowy.
- Opieka zdrowotna: Dzięki Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) obywatele Rumunii, przebywający tymczasowo w innym kraju UE, mają prawo do niezbędnej opieki medycznej na takich samych zasadach jak obywatele danego kraju.
- Prawa konsumenta: Prawa konsumentów w Rumunii są zgodne z wysokimi standardami UE, co oznacza większą ochronę w przypadku zakupu towarów i usług, zarówno w kraju, jak i za granicą.
- Możliwości mieszkaniowe: Swobodny przepływ osób oznacza również, że Rumuni mogą osiedlać się w innych krajach UE, otwierać konta bankowe, kupować nieruchomości na tych samych zasadach, co obywatele danego kraju.
- Integracja kulturowa: Członkostwo sprzyja wymianie kulturowej, turystyce i poszerzaniu horyzontów. Wzajemne poznawanie się narodów UE buduje poczucie wspólnej tożsamości europejskiej.
Dla firm: Nowe rynki, fundusze i konkurencja
- Dostęp do jednolitego rynku: Rumuni przedsiębiorcy zyskali dostęp do 500-milionowego rynku UE, co otwiera ogromne możliwości eksportowe i importowe bez barier celnych czy ilościowych. To stymuluje wzrost, innowacje i zwiększa skalę działalności.
- Dostęp do funduszy unijnych: Firmy, zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), mają dostęp do szerokiej gamy funduszy unijnych wspierających rozwój, innowacje, cyfryzację, ekologię czy internacjonalizację. Warto aktywnie poszukiwać informacji o dostępnych programach i konkursach.
- Łatwiejsze inwestycje: Swobodny przepływ kapitału ułatwia pozyskiwanie zagranicznych inwestorów i partnerów biznesowych. Rumunia jest coraz częściej postrzegana jako atrakcyjna lokalizacja do produkcji i usług, zwłaszcza w sektorze IT i motoryzacyjnym.
- Konkurencja: Integracja z jednolitym rynkiem oznacza również wzrost konkurencji. Rumunskie firmy muszą być konkurencyjne cenowo i jakościowo, aby sprostać wymaganiom europejskich konsumentów i firm. To wymusza modernizację i podnoszenie standardów.
- Standardy i regulacje: Konieczność dostosowania się do unijnych norm i regulacji (np. w zakresie jakości produktów, ochrony środowiska, praw pracowniczych) może być wyzwaniem, ale jednocześnie podnosi standardy rumuńskich produktów i usług, ułatwiając ich eksport.
Praktyczna porada dla firm: Aby maksymalnie wykorzystać możliwości płynące z członkostwa w UE, rumuńskie firmy powinny aktywnie uczestniczyć w sieciach biznesowych, korzystać z doradztwa w zakresie unijnych funduszy, inwestować w innowacje i rozwój kompetencji pracowników. Zrozumienie i przestrzeganie unijnych regulacji jest kluczowe dla sukcesu na jednolitym rynku.
Podsumowanie: Bilans i perspektywy Rumunii w Unii Europejskiej
Odpowiedź na pytanie „Czy Rumunia jest w UE?” jest nie tylko prosta „tak”, ale otwiera drzwi do znacznie bardziej złożonej opowieści o transformacji, sukcesach i wyzwaniach. Od momentu przystąpienia 1 stycznia 2007 roku, Rumunia przeszła drogę od postsocjalistycznego kraju na dorobku do dynamicznie rozwijającej się gospodarki, która coraz śmielej aspiruje do odgrywania ważnej roli w Unii Europejskiej.
Bilans członkostwa jest zdecydowanie pozytywny. Rumunia zyskała znaczącą stabilność polityczną i makroekonomiczną, stała się atrakcyjniejsza dla inwestorów, a dzięki funduszom unijnym zmodernizowała swoją infrastrukturę w niespotykanej dotąd skali. Swoboda przepływu osób otworzyła przed milionami Rumunów nowe perspektywy edukacyjne i zawodowe, a integracja z jednolitym rynkiem znacząco zwiększyła wolumen handlu i konkurencyjność rumuńskich firm. Wzrost PKB per capita od 2007 roku jest tego dobitnym dowodem.
Nie można jednak zapominać o wyzwaniach. Korupcja, choć z nią walczono, nadal stanowi problem, a pełna integracja z obszarem Schengen (zwłaszcza granic lądowych) pozostaje niedokończonym zadaniem. Nierówności regionalne i społeczne, mimo wysiłków,
